ENTRY 02 · MUZIEK
Wat Faithless in God Is a DJ al in 1998 begreep over verbinding.
Soms hoor je een zin al jaren, tot hij je ineens vindt.
Voor mij gebeurde dat op een feest in Zandvoort. Ik stond te dansen, met een IHAVENOENEMIES-shirt aan, toen God Is a DJ van Faithless klonk. Een nummer dat ik natuurlijk kende. Maar opeens bleef één regel hangen: “Enemies becoming friends when bitterness ends.”
Zes woorden die bijna klinken alsof ze voor IHAVENOENEMIES geschreven zijn. Vijanden die vrienden worden wanneer de bitterheid eindigt. Niet wanneer iedereen hetzelfde denkt. Niet wanneer alle pijn ineens verdwenen is. Maar wanneer bitterheid niet langer bepaalt hoe we naar elkaar kijken.
Een dansvloer als kerk
Faithless bracht God Is a DJ in 1998 uit op het album Sunday 8PM. Maxi Jazz noemt de dansvloer in het nummer zijn kerk: een plek waar muziek, gemeenschap en beweging helend kunnen werken. Het is geen lied over geloof in één smalle betekenis. Het gaat over wat er kan ontstaan wanneer mensen samenkomen en de gewone scheidslijnen even wegvallen.
Dat is misschien de stille kracht van een dansvloer. Niemand vraagt eerst wat je stemt, waar je vandaan komt of waarin je gelooft. Heel verschillende mensen bewegen op hetzelfde ritme. Status vervaagt. Afstand wordt kleiner. Je hoeft elkaar niet te kennen om heel even te ervaren: wij horen hier samen.
Sister Bliss omschreef Faithless later als een groep met een sterke collectieve geest. Over Maxi Jazz zei ze dat hij de morele en filosofische ruggengraat van de band was en dat compassie voor hem centraal stond. Dat hoor je terug. Zijn teksten willen je niet alleen laten dansen; ze vragen je ook om anders naar mensen te kijken.
Bitterheid is niet hetzelfde als verschil
De regel zegt niet dat vriendschap begint wanneer verschil verdwijnt. Bitterheid en verschil zijn niet hetzelfde. We kunnen botsen, teleurgesteld raken of lijnrecht tegenover elkaar staan zonder de ander te reduceren tot tegenstander.
Bitterheid doet iets anders. Ze zet pijn vast. Ze maakt een mens tot een symbool van alles waar we boos op zijn. En zolang dat gebeurt, luisteren we niet meer om te begrijpen, maar alleen om ons oordeel bevestigd te zien.
Misschien begint verzoening daarom niet met een groot gebaar. Misschien begint ze met het besluit dat bitterheid niet langer de regie krijgt.
Waarom dit in The Humanity Archive hoort
The Humanity Archive bewaart momenten waarop iemand, soms in een toespraak en soms midden in een dancenummer, woorden geeft aan wat menselijkheid kan zijn. God Is a DJ herinnert ons eraan dat verbinding niet alleen aan gesprekstafels ontstaat. Soms begint ze in een volle zaal, op een gedeeld ritme, wanneer niemand nog bezig is met wie er gelijk heeft.
Different doesn’t have to mean divided. En soms is één regel genoeg om dat opnieuw te voelen.
Bronnen
Faithless, God Is a DJ (officiële video): https://www.youtube.com/watch?v=bhSB8EEnCAM
The Guardian, interview met Sister Bliss (11 juni 2024): https://www.theguardian.com/music/article/2024/jun/11/faithless-interview-sister-bliss-maxi-jazz